شیوه‌کار سلێمان عه‌لی و ئابستراکتا(تجريد)ا ره‌نگان

15 08 2011

شیوه‌کار سلێمان عه‌لی و ئابستراکتا(تجريد)ا ره‌نگان

فه‌همی بالایی – به‌رلین

سروشت بخوه‌ ژیده‌ری ئلهاما ئافرینه‌رایه‌، جوانیه‌کا ژ هه‌موو ره‌نگان، ژ شێوێن ئه‌ندازه‌یی و ژ به‌لاڤبوونه‌کا ته‌ڤلهه‌ڤ لبه‌رده‌ست و چاڤێن هه‌ر که‌سی یه‌، جوتکار ب ئه‌شقا به‌رهه‌مئنانا کشتوکالی، گوندی ژ خه‌ملو ژیانا روژانه‌، بالنده‌ و گیاندار ژی ژ سه‌ربه‌ستیێ و پێکڤه‌ژیانه‌کا سروشتی لگوری زاگونێن خوه‌زایێ، لێ مروڤێ ئافرێنه‌ر، هونه‌رمه‌ند و نڤێسکار خه‌یالێن خوه‌، هه‌ست و مه‌ژویێ خوه‌ و گوهو چاڤێن خوه‌ لسه‌ر نه‌په‌نیێن ڤی دیمه‌نێ جوان و ناسک به‌ردده‌ت و زێره‌ڤانیێ لجوانترین پارچه‌ و وێنه‌ دگریت و دکه‌ته‌ هێڤینێ به‌رهه‌مێ خوه‌. ژ به‌لاڤبوونه‌کا سروشتی ریکخستنا ره‌نگان پێکتینیت، ژ ره‌نگێن دچاڤێن مروڤێ نورمالدا نه‌هێن دیتن دکه‌ت جوانیا تابلویێن ره‌نگین و روبه‌ره‌کێ سپی ژ جوانیا پارچێن خوه‌زایێ تژی دکه‌ت، هارمونیا ره‌نگان، لێکدانا خه‌ت و پێکهاتان و ڤالاتیا لێدانا فرچان تابلویه‌کی دئافرینیت ئه‌وژی ده‌ست و هه‌ستێن سلیمانێ هونه‌رمه‌نده. ژ ئه‌بستراکت (تجريد) یا روژهه‌لاتی ب نووده‌میا روژئاڤا تامدده‌ت، ژ وان به‌رمایێن د هه‌ستێن کاندنسکی و هینری ماتیسی دا و ژ گه‌ریانێن ئه‌دوار پینیونی و جان شارل دوفالێ فره‌نسی گه‌ریانا وان لره‌نگێن رو‌ژهه‌لاتی سلێمان عه‌لی شیا پارچێن به‌لگان، داڤێن گیا و پێکهاتا گونده‌کێ کوردی، سروشته‌کێ لڤوک بکه‌ته‌ ره‌نگێن جوانیا وه‌ریانا به‌لگێن پایزه‌کا خه‌مگین و هه‌مه‌ره‌نگیا بوهاره‌کا گرنژی و هێشتا نه‌هاتی دیتن، دیمه‌نه‌کێ ئه‌ڤیندار و بالنده‌ لبه‌ندێ مای. مروڤ د تابلویێن وی دا هاڤی یه‌، یان ناهێته‌ دیتن ژ دله‌کێ نه‌رم فرچێن له‌رزوکی و بترس ژ دوودلیا هونه‌رمه‌نده‌کی ده‌ما ده‌ستپێکا تابلوی وه‌ک روبه‌رێ مه‌یدانا شه‌ری دبینیت و دترسیت ببیته‌ قه‌هره‌مانێ ڤێ مه‌یدانا به‌رفرهه‌. دبیت ژوێ بترسیت کو نه‌شێت مه‌یدانێ هه‌میێ ب گاڤێن خوه‌ داگیر بکه‌ت و لپاش خوه‌ نانێریت کا هه‌ڤرکێ وی کی یه‌، لێ ئه‌و دخوازیت ڤی روبه‌رێ پان و ڤالا ژ ره‌نگێ ژیانێ و سروشته‌کێ چێکری پر بکه‌ت. سلێمان خوه‌دی روشنبیریه‌کا تیوری یا هونه‌ری یه‌ دناڤبه‌را ره‌خنه‌کرن و چاڤێن بینه‌ری بنازکی نێزیکی ره‌نگان دبیت ژبه‌ر کو ئه‌و هزر دکه‌ت کو خاندنه‌ک بێ وژدانانه‌ لسه‌ر تابلویێن وی بهێته‌ کرن و ئه‌و ناخوازیت چ که‌س ژوی هێرس ببن. ژبه‌ر کو ئه‌و بخوه‌ پارێزه‌رێ مروڤایه‌ نها ژی بویه‌ پاریزه‌رێ ره‌نگێن خوه‌زایێ و دخوازیت جیهانێ بخه‌ملینیت. گه‌له‌ک جاران هونه‌رمه‌ندێن ناڤدار ژ ریالیتێ و ژ شێوێن ئه‌کاده‌می به‌ر ب ئابستراکتی دچن و د هه‌موو هونه‌راندا ئه‌بستراکت هه‌یه‌ لێ هند جاران ژی هونه‌رمه‌ند دخوازن ژ ئابستراکتێ جیهانه‌کێ بئافرینن، له‌وما سلێمان ژی ژ تیوری به‌ر ب پراکتیک چوویه‌، ئه‌گه‌ر بینه‌ر بپرسیت بوچی مروڤێ تابلویێ سلێمانی هاڤیبویه و دیارنینه‌‌؟ دڤێت هه‌ستێن خوه‌یێن چاڤان لهه‌موو به‌شێن تابلوی بگێرینیت دا بشێت د هه‌ر لێدانه‌کا فرچه‌ی دا شونپێت مروڤه‌کی و بیره‌وه‌ریێن مروڤه‌کی ببینیت، ژ وێ خوه‌زایا هونه‌رمه‌ندی د هه‌ستێن خوه‌دا ئافراندی. هونه‌رمه‌ند خوه‌ دڤێ رێدا دبینیت و که‌تیه‌ سه‌ر ریبازه‌کا ژ هوندرێ که‌سه‌کێ ئافرینه‌ر په‌یدا بووی و ناخوازیت لپاش خوه‌ بنێریت دا رێکا خوه‌ وه‌ندا نه‌که‌ت و به‌ر ب پێش بچیت. سلێمان عه‌لی هند رێ نه‌دایه‌ کو دناڤبه‌را به‌لگێن داروباری و پیکهاتا تابلوی تیروژکێن روژێ خوه‌ به‌رده‌نه سه‌‌ر بوشاهیه‌کا به‌رفرهه‌ و چاڤێن بینه‌ری به‌ر ب ئاسویه‌کا فرهه‌ و دور ببه‌ت، دزانیت کو بێی روناهی ره‌نگ ناهێن دیتن و وی دویراتیا سیێ لسه‌ر رێبازا ئه‌بستراکتێ کوشتیه‌ و ناخوازیت چاڤین بینه‌ری ژ روبه‌رێ وی تژی کری دوور بکه‌ڤن. هند جاران ره‌نگ بخوه‌ خوه‌ ئازاد دکه‌ن و راستیا تیروژکێن روژێ و روناهیه‌کا ڤه‌شارتی لسه‌ر هند پارچه‌و جهێن رویێ تابلوی داگیر کری دهێنه‌ دیتن و چاڤێن مروڤێن دگه‌ل تابلوی دکه‌ڤن دانوستاندنێ هند نه‌په‌نیێن دناڤا ره‌نگاندا هاتین ڤه‌شارتن دکه‌ساتیا هونه‌رمه‌ندی دا دبینن لێ دیسان ژ فورمێن هونه‌ری خوه‌ دویر دکه‌ن و هه‌ستێن خوه‌ ب چارچوڤا گشتی ڤه‌ گرێدده‌ن. هونه‌رمه‌ند ناخوازیت سه‌رهاتیان ڤه‌گیریت و هه‌می تشتی بئاسانی نیشا بینه‌ری بده‌ت. ئه‌و هزران دهه‌ستاندا دئازرینیت و دخوازیت روشنبیریه‌کا هونه‌ری دگه‌ل بینه‌رێ تابلوی په‌یدا بکه‌ت. دا دانوستاندنه‌کا گه‌رم دناڤبه‌را کارێ هونه‌ری و بینه‌ری دا په‌یدا ببیت ژبه‌ر کو ئه‌و بخوه‌ به‌شه‌کێ گرنگه‌ د ئاڤاکرنا تابلوی دا و دبیته‌ حه‌ز و ره‌نگڤه‌دانا هه‌ستێن هونه‌رمه‌ندی بخوه‌، ژبه‌ر ویژی ئه‌و بزه‌حمه‌ت و بێ به‌رامبه‌ر راستیا هوندر(ذات)ێ خوه‌ ئاشکرا ناکه‌ت دخوازیت لێگه‌رێن ڤێ راستیا ڤه‌شارتی ب روشنبیریه‌کا زانستی بێنه‌ زانین و دیتن. سلێمان عه‌لی ژوان که‌سایه‌ یێن بنازکی سه‌ره‌ده‌ریێ دگه‌ل ژیانێ و مروڤاتیێ دکه‌ت ژبه‌ر وێژی دخوازیت بابه‌تێن نازک و بره‌نگان هاتینه‌ خه‌ملاندن پێشکێش بکه‌ت، هه‌روه‌سا نازکیا کارکرن و برێڤه‌چونا وی بیرا مروڤیر و هونه‌رمه‌ندێ فره‌نسی یێ دامه‌زرینه‌رێ رێبازا ڤاویزمێ (وحشي) هنری ماتیس دئینیت ده‌مێ هه‌ڤالا پیکاسوی ( فرانسوا گلیوت) دگوت؛” چما پیکاسوژی وه‌ک ته‌ خوه‌ رێکوپێک ناکه‌ت تو گه‌له‌ک نازکی و پیکاسو وه‌ک مروڤه‌کی دینه‌ د هه‌لبژارتنا جلکاندا”. ڤێ ره‌نگڤه‌دانێ خوه‌ د ره‌نگ و پێکهاتا تابلویین سلیمان عه‌لی دا ددیت و ژ ره‌نگێن نێزیکی ئێک و لهه‌ڤهاتی پێک دئینیت ژ بێ ده‌نگیا ره‌نگێ وی یێ رساسی و بێ لایه‌نیا دناڤبه‌را ره‌ش و سپی دا به‌ر بره‌نگێن ئاشکرایێن خوه‌زایی دچیت. دیاره‌ د هوندرێ ویدا گه‌له‌ک تشتێن ڤه‌شارتی هه‌نه‌ ، یان پرسگرێک و هیڤیێن هێشتا لبه‌ندێ مای مانه‌، یانژی زاروکینیا خوه‌ ب ئه‌شقا خوه‌زایی را بریه‌ سه‌ری. ئه‌ڤه‌ هه‌می ره‌نگڤه‌دانه‌ ژ راستیا هونه‌رمه‌ندی ئه‌ڤرو ئه‌م دبینین تابلویێن وی وه‌ک مافوره‌کا ژ ره‌نگان پێکهاتی پێشکێشی مه‌ دکه‌ت و هێشتا چاڤه‌رێ ی هند تشتێن دیه‌ کو د هونه‌ری و ئافراندنێن خوه‌دا ئاشکرا بکه‌ت. ئه‌ڤه‌یه‌ چاڤه‌رێبونا ژ باشیێ بو باشتر و ژ بێده‌نگیێ بو لڤین و ژ راوه‌ستانێ بو بزاڤێ و ژ ڤه‌شارتنێن نه‌هێن دیتن و ژ ده‌نگێن نه‌هێن بهیستن .هه‌میان پێکڤه‌ بکه‌ته‌ زمانێ ژیانێ و هه‌می چاڤ ژێ حه‌ز بکه‌ن و هه‌ی هه‌ست خوه‌ تێدا ببینن.

Advertisements

Actions

Information

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s




%d bloggers like this: